Dolina Pięciu Stawów
Jednym z głównych miejsc turystycznych w polskich Tatrach jest leżąca w górnej części Doliny Roztoki - Dolina Pięciu Stawów. Znajduje się ona na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego na wysokości około 1625-1900 m.n.p.m. Dolina ta ma długość 4 km i powierzchnię 6,5 km2.
W odległej przeszłości Dolina Pięciu Stawów stanowiła tereny pasterskie. Król Władysław IV nadał te tereny sołtysowi wsi Białki – Wojciechowi Nowobilskiemu. Do dziś, po dawnej gospodarce pasterskiej, pozostał kamienny szałas. Do 1876 roku pełnił on rolę schronu dla wędrowców i pierwszych taterników. Wówczas powstało pierwsze w dolinie schronisko. Nadano mu imię wybitnego polskiego geologa – Ludwika Zejsznera. Od końca XIX wieku schronisko to ulegało wielu modernizacjom i wojennym zniszczeniom. Ośrodek dziś tam istniejący został wybudowany w latach 1947-53 nad Przednim Stawem i jest najwyżej położonym schroniskiem w Polsce.
Nazwa Dolina Pięciu Stawów może okazać się mylna dla tych, którzy jej nie znają. Okazuje się bowiem, że w jej obrębie położone jest sześć stawów. Są to: Wielki Staw, Czarny Staw, Przedni Staw, Zadni Staw, Mały Staw i Wole Oko. Ostatni z nich jest tylko jeziorem okresowym, dlatego właśnie nazwa uwzględnia 5 największych jezior w dolinie. Wielki Staw jest największym w Dolinie, a niektórzy twierdzą, że nawet w całych Tatrach. Zajmuje on powierzchnię ok. 34ha, a głęboki jest na 79 metrów.
Znajdujące się w Dolinie jeziora nie są jedynym śladem przebywającego na tych terenach lodowca. Świadczą o nim także wały morenowe, które najłatwiej zauważyć przy północnym brzegu Wielkiego Stawu. Gdzie niegdzie można dojrzeć również tzw. barki lodowcowe – czyli fragmenty starych poziomów dolinnych.
W okolicy Doliny Pięciu Stawów znajduje się wiele szlaków turystycznych np. zielony Doliną Roztoki nad Wielki Staw, niebieski od Morskiego Oka przez Świstówkę Roztocką obok schroniska nad Przednim Stawem i dalej na przełęcz Zawrat czy też czarny szlak stanowiący alternatywne dojście do schroniska. Poprzez Szpiglasową Przełęcz warto wybrać się także do Morskiego Oka. Dochodząc do Doliny możemy również przyjrzeć się największemu choć nie najwyższemu w Tatrach - wodospadowi Siklawa. Spada on ze Ściany Stawiarskiej, która rozdziela Dolinę Pięciu Stawów i Roztoki. Siklawa najpiękniej wygląda w słoneczne, podeszczowe dni. Wówczas wokół niej i poprzez spadające krople widać barwne tęcze.
Ze względu na wysokość na jakiej leży Dolina (1655 m.n.p.m. przy Wielkim Stawie) bardziej uboga jest tu roślinność. Zauważyć można tylko trzy piętra flory. Są to: kosówka, hale i turnie. Urozmaicenie tej skąpej szaty stanowi rosnąca na mokradłach roślinność torfowa. Żyje tu również tylko kilka gatunków zwierząt. W Dolinie można zobaczyć świstaki oraz kozice.
Pomimo stosunkowo skąpej flory i fauny warto przybyć do Doliny Pięciu Stawów właśnie po to, aby zobaczyć tutejsze jeziora. Każde z nich może pochwalić się czymś wyjątkowym, co sprawia iż jest ono uznawane za tatrzański cud.
